\ni temperaturze powietrza powy\u017cej 27 o<\/sup>C. Bananowiec podobnie do naszej lilii wyrasta z k\u0142\u0105cza, rosn\u0105c tworzy z li\u015bci tzw. niby pie\u0144 na ko\u0144cu kt\u00f3rego pojawia si\u0119 kwiat. Cz\u0119\u015bci\u0105 tego kwiatu s\u0105 ma\u0142e banany, kt\u00f3re szybko rosn\u0105 osi\u0105gaj\u0105c przy dobrych warunkach klimatycznych\u00a0 dojrza\u0142o\u015b\u0107 zbiorcz\u0105 po okresie oko\u0142o 9 miesi\u0119cy. W celu zapewnienia ochrony przed insektami, piaskiem niesionym przez wiatr, bezpo\u015brednim wp\u0142ywem promieni s\u0142onecznych oraz dla wywo\u0142ania efektu szklarniowego rosn\u0105ce banany s\u0105 okrywane specjalnymi workami. Rys. 1 przedstawia poszczeg\u00f3lne fazy uprawy bananowca.<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nRys. 1. Fazy uprawy bananowca *<\/p>\n
Poniewa\u017c obecnie uprawiane s\u0105 bananowce niskopienne (analogicznie do naszych drzew w sadach) s\u0105 one stosunkowo delikatne i ich stabilno\u015b\u0107 wzmacniana jest poprzez mocowanie i naci\u0105ganie specjalnych linek. Gdy banany osi\u0105gn\u0105 odpowiedni stan rozwoju biologicznego i wielko\u015b\u0107, zostaj\u0105 odci\u0119te od bananowca. Sam bananowiec ulega poci\u0119ciu\u00a0 na ma\u0142e kawa\u0142ki tworz\u0105c naturalny kompost. \u00a0W tym miejscu nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce je\u017celi by pozostawi\u0107 banany na bananowcu to finalnie bananowiec zwi\u0119dnie i zacznie obumiera\u0107 a banany zczerniej\u0105 i zaczn\u0105 gni\u0107.<\/p>\n
Zebrany w odpowiednim momencie rozwoju banan w postaci ki\u015bci o wadze oko\u0142o 40 kg zostaje przetransportowany do tzw. packing station. Wyb\u00f3r momentu zbioru jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z rozwojem biologicznym banana, warunkami jego przechowywania podczas transportu oraz z wymaganiami rynku. W celu praktycznego zobrazowania tego procesu przyj\u0105\u0107 mo\u017cna, \u017ce banan zachowuje si\u0119 jak gruszki ul\u0119ga\u0142ki w naszym klimacie. Pe\u0142n\u0105 warto\u015b\u0107 konsumpcyjn\u0105 owoce te uzyskuj\u0105 dopiero po pewnym okresie po zbiorze. Okres ten nosi nazw\u0119 zielonego \u017cycia (green life). \u015acis\u0142a definicja zielonego \u017cycia u\u017cywana w bananowym businessie m\u00f3wi, \u017ce \u015bci\u0119ty banan przeznaczony na rynek Europejski powinien posiada\u0107 25 \u2013 30 dni zielonego \u017cycia\u00a0 odniesionego do nast\u0119puj\u0105cych warunk\u00f3w przechowywania: normalna atmosfera otoczenia banana (20,9% tlenu, reszta azot) i jego temperatura +14 o<\/sup>C. Oznacza to, \u017ce samoistny proces dojrzewania rozpocznie si\u0119 w tych warunkach za 25 \u2013 30 dni. Okres zielonego \u017cycia to czasokres przewidziany na transport banan\u00f3w z tropiku do\u00a0 europejskich dojrzewalni. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce podczas przygotowania do transportu jak i samego transportu banan jako \u017cywy produkt w celu podtrzymania funkcji \u017cyciowych oddycha. Oddychanie, to nic innego jak proces spalania substancji zapasowych owocu w tlenie zawartym w powietrzu. Produktami spalania s\u0105 dwutlenek w\u0119gla, woda i ciep\u0142o. Intensywno\u015b\u0107 procesu oddychania jest uzale\u017cniona od temperatury produktu oraz od sk\u0142adu otaczaj\u0105cej atmosfery. Poniewa\u017c banan jako ro\u015blina ciep\u0142olubna ulega nieodwracalnemu uszkodzeniu gdy temperatura spada poni\u017cej 14 o<\/sup>C nie jest wi\u0119c mo\u017cliwe obni\u017canie jego aktywno\u015bci poprzez dalsze jej obni\u017canie. Banany w chwili \u015bci\u0119cia maj\u0105 temperatur\u0119 oko\u0142o 30 o<\/sup>C.\u00a0 Zgodnie z prawem Van\u2019t Hoffa [1] aktywno\u015b\u0107 biologiczna takich banan\u00f3w jest oko\u0142o 10 razy wi\u0119ksza ni\u017c w temperaturze +14 o<\/sup>C. Fakt ten powoduje, \u017ce\u00a0 pozostawione w temperaturze oko\u0142o 30 o<\/sup>C \u00a0banany zaczynaj\u0105 dojrzewa\u0107 ju\u017c po trzech dniach.\u00a0 Aby maksymalnie spowolni\u0107 proces zu\u017cywania zielonego \u017cycia, banany po \u015bci\u0119ciu s\u0105 szybko och\u0142adzane w specjalnych zbiornikach z wod\u0105. Sch\u0142odzone banany s\u0105 zabezpieczane przed chorobami, odpowiednio segregowane, przycinane, tak aby spe\u0142ni\u0107 wymagania handlowe, a nast\u0119pnie pakowane \u2013 rys. 2.<\/p>\n Rys. 2. Zbi\u00f3r i przygotowanie banan\u00f3w do transportu *<\/p>\n Pakowane s\u0105 w specjalne worki plastikowe zabezpieczaj\u0105ce przed utrat\u0105 wilgoci do kartonowych pude\u0142, kt\u00f3re s\u0105 przewa\u017cnie paletyzowane do transportu. Spaletyzowane kartony, musz\u0105 zabezpiecza\u0107 banany przed uszkodzeniem mechanicznym (ci\u0119\u017car ca\u0142ej palety to czasami tona lub wi\u0119cej). Kartony musz\u0105 jednocze\u015bnie zapewni\u0107 przep\u0142yw powietrza podczas ich transportu (przep\u0142yw pionowy) i p\u00f3\u017aniejszego dojrzewania (przep\u0142yw poziomy) – rys. 3.<\/p>\n Rys. 3. Banany firmy Chiquita przygotowane do transportu do Europy. *<\/p>\n Tak przygotowane banany s\u0105 gotowe do za\u0142adunku na statki typu ch\u0142odniowce, bananowce lub coraz cz\u0119\u015bciej u\u017cywane kontenery ch\u0142odnicze nast\u0119pnie przewo\u017cone do miejsca przeznaczenia.<\/p>\n Przeprowadzono szereg \u00a0prac badawczych gdzie ustalono, \u017ce proces oddychania mo\u017cna spowolni\u0107 poprzez zmian\u0119 sk\u0142adu powietrza otaczaj\u0105cego banany. W praktyce stosuje si\u0119 dwa sposoby wykorzystania tego zjawiska. Jeden z nich zastosowano po raz pierwszy w 1960 roku pakuj\u0105c banany przeznaczone do transportu w specjalne worki wykonane z folii, kt\u00f3re posiadaj\u0105 okre\u015blon\u0105 charakterystyk\u0119 przepuszczania przez siebie tlenu i dwutlenku w\u0119gla. Zapakowane banany w foli\u0119\u00a0 \u201ebanavac\u201d oddychaj\u0105c spalaj\u0105 zawarty w powietrzu tlen. Op\u00f3r przenikania tlenu przez foli\u0119 jest tak dobrany aby koncentracja tlenu spad\u0142a do poziomu oko\u0142o 5% i jednocze\u015bnie podnios\u0142a si\u0119 koncentracja dwutlenku w\u0119gla. Utworzona atmosfera w worku \u201ebanavac\u201d jest nazywana modyfikowan\u0105 atmosfer\u0105. Przyczynia si\u0119 ona \u015brednio o spowolnienie procesu oddychania dwu krotnie, a co za tym idzie wyd\u0142u\u017cenie zu\u017cycia zielonego \u017cycia tak\u017ce dwu krotnie. U\u017cywanie work\u00f3w \u201ebanavac\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 ich otwierania przed rozpocz\u0119ciem procesu dojrzewania. Wp\u0142ywa to jednak negatywnie na wygl\u0105d banan\u00f3w po dojrzewaniu w miejscu rozci\u0119cia a tak\u017ce na \u00a0dodatkow\u0105 pracoch\u0142onno\u015b\u0107. Drugim sposobem jest zastosowana w 1992 roku nowa technologia zwana kontrolowan\u0105 atmosfer\u0105. Poprzez zmian\u0119 sk\u0142adu atmosfery w komorze przechowalniczej spowolnia si\u0119 proces oddychania przechowywanych produkt\u00f3w. Idea jest ta sama jak w standardowych komorach przechowalniczych na l\u0105dzie do przechowywania owoc\u00f3w i warzyw w kontrolowanej atmosferze. Na statku jednak nie zmienia si\u0119 atmosfery w \u0142adowni okr\u0119towej a wt\u0142acza si\u0119 w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y do \u0142adowni (i przewo\u017conych kontener\u00f3w) przygotowan\u0105 bardzo precyzyjnie mieszanin\u0119 tlenu, dwutlenku w\u0119gla i azotu.\u00a0 Mieszanina ta powinna zawiera\u0107 co najmniej 2% tlenu gdy\u017c ni\u017csza koncentracja tlenu grozi oddychaniem beztlenowym (anaerobic respiration), za\u015b wysoka koncentracja CO2<\/sub> w po\u0142\u0105czeniu ze skraplaj\u0105c\u0105 si\u0119 na folii wod\u0105 tworzy kwas w\u0119glowy powoduj\u0105cy powstawanie br\u0105zowych plam na sk\u00f3rce banan\u00f3w (Holstein defect).<\/p>\n Transport do Europy jest realizowany na trzy sposoby. Do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych nie ma specjalistycznej infrastruktury roz\u0142adunku w portach, wysy\u0142ane s\u0105 statki tzw. ch\u0142odniowce. Statki te s\u0105 przeznaczone do przewozu najr\u00f3\u017cniejszych \u0142adunk\u00f3w ch\u0142odzonych i mro\u017conych. Za\u0142adunek jak i roz\u0142adunek banan\u00f3w w kartonach sk\u0142adowanych luzem jest bardzo uci\u0105\u017cliwy, d\u0142ugotrwa\u0142y i w wi\u0119kszo\u015bci wykonywany r\u0119cznie, a w niesprzyjaj\u0105cych warunkach pogodowych ci\u0105gnie si\u0119 d\u0142ugi okres czasu. Jako\u015b\u0107 banan\u00f3w po takim transporcie jest cz\u0119sto\u00a0 powodem du\u017cych reklamacji. Na tego typu statkach nie stosuje si\u0119 instalacji do kontrolowanej atmosfery. Widok roz\u0142adunku banan\u00f3w na takim statku przedstawia rys. 4.<\/p>\n Rys. 4. R\u0119czny roz\u0142adunek banan\u00f3w przewo\u017conych luzem na ch\u0142odniowcu.<\/p>\n Kraje o wi\u0119kszych tradycjach importu banan\u00f3w posiadaj\u0105 odpowiedni\u0105 infrastruktur\u0119. Transport banan\u00f3w odbywa si\u0119 przy pomocy specjalnych statk\u00f3w tzw. bananowc\u00f3w. Statki te przystosowane s\u0105 do transportu spaletyzowanych karton\u00f3w z bananami co znacznie skraca czas za\u0142adunku jak i roz\u0142adunku. Infrastruktura w portach zabezpiecza zachowanie jako\u015bci przewo\u017conych banan\u00f3w podczas roz\u0142adunku oraz uniezale\u017cnia ich roz\u0142adunek od pogody rys. 5.<\/p>\n Rys. 5. Roz\u0142adunek banan\u00f3w spaletyzowanych przewo\u017conych na statku typu bananowiec.<\/p>\n W ostatnich latach z roku na rok coraz wi\u0119kszego znaczenia nabiera transport kontenerowy. Zalety transportu kontenerowego to szybko\u015b\u0107 za\u0142adunku i roz\u0142adunku statku oraz zabezpieczenie wysokiej jako\u015bci przewo\u017conych banan\u00f3w. Wymaga on jednak wyposa\u017cenia portu w specjalistyczny sprz\u0119t do ich przemieszczania\u00a0 – rys. 6.<\/p>\n Rys. 6. Roz\u0142adunek kontenerowca.<\/p>\n Na statkach typu bananowiec przewo\u017cone kontenery z bananami s\u0105 pod\u0142\u0105czane do okr\u0119towych instalacji kontrolowanej atmosfery. W przypadku przewo\u017cenia ich na kontenerowcach og\u00f3lnego przeznaczenia pakowane s\u0105 one w worki \u00a0\u201ebanavac\u201d by same zmodyfikowa\u0142y atmosfer\u0119, w kt\u00f3rej s\u0105 przewo\u017cone.<\/p>\n Wszystkie powy\u017csze metody transportu zapewniaj\u0105 przewo\u017conym bananom w\u0142a\u015bciw\u0105 , optymaln\u0105 \u00a0temperatur\u0119 +14 o<\/sup>C gwarantuj\u0105c\u0105 minimalny poziom aktywno\u015bci biologicznej. Poniewa\u017c w transporcie wszyscy staraj\u0105 si\u0119 przewozi\u0107 jak najmniej powietrza banany przewozi si\u0119 \u015bci\u015ble zapakowane. Aby jednak odprowadzi\u0107 od nich ciep\u0142o i nie dopu\u015bci\u0107 do ich samo podgrzewu przez ca\u0142y okres transportu przet\u0142acza si\u0119 przez nie ch\u0142odne powietrze o temperaturze oko\u0142o +13 o<\/sup>C na wylocie z ch\u0142odnicy powietrza i wysokiej wilgotno\u015bci. Przep\u0142yw powietrza jest realizowany poprzez stworzenie strefy nadci\u015bnienia pod kartonami z bananami i strefy podci\u015bnienia nad kartonami. Tego typu przep\u0142yw powietrza nazywany jest ci\u015bnieniowym a komory, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 taki spos\u00f3b ch\u0142odzenia komorami ci\u015bnieniowymi.<\/p>\n O tym jak istotnym problemem jest maksymalne skr\u00f3cenie czasu przechowywania \u015bci\u0119tych banan\u00f3w w temperaturze wy\u017cszej ni\u017c optymalna, \u015bwiadczy fakt, \u017ce ju\u017c w 1904 zainstalowano na statkach i w portach tropikalnych radiostacje po to \u017ceby zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 statki mog\u0142y dawa\u0107 sygna\u0142 do rozpocz\u0119cia zbioru banan\u00f3w.<\/p>\n Statki ch\u0142odniowce, bananowce czy te\u017c kontenery ch\u0142odnicze zapewniaj\u0105 bananom optymalne warunki przechowywania niezale\u017cnie od pory roku. Najwi\u0119ksze \u015bwiatowe firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 dystrybucj\u0105 zielonych banan\u00f3w na rynek europejski zorganizowa\u0142y \u017ceglug\u0119 liniow\u0105 pomi\u0119dzy portami tropiku a Europ\u0105. \u017begluga ta odbywa si\u0119 wed\u0142ug \u015bci\u015ble opracowanego rozk\u0142adu jazdy z godzinow\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 przybicia do nabrze\u017ca portowego. Dzi\u0119ki takiej organizacji,\u00a0 banany do Europy docieraj\u0105 bardzo szybko i w bardzo dobrym stanie.<\/p>\n Moment wy\u0142adunku banan\u00f3w z \u0142adowni to koniec optymalnych warunk\u00f3w przechowywania. Wy\u0142adowane ze statku banany s\u0105 prze\u0142adowywane do samochodu lub wagonu ch\u0142odni lub te\u017c trafiaj\u0105 do portowej przechowalni – komory ch\u0142odniczej zwanej Klim\u0105. Mimo, \u017ce w pojazdach tych czy te\u017c Klimie utrzymywana jest optymalna temperatura powietrza (na poziomie 13 o<\/sup>C ) nie jest realizowane tak zwane ch\u0142odzenie ci\u015bnieniowe \u2013 przedmuch ch\u0142odz\u0105cego powietrza przez kartony z bananami. Dodatkowo niekorzystny wp\u0142yw na ich jako\u015b\u0107 ma transport mi\u0119dzy \u0142adowni\u0105 okr\u0119tow\u0105 a dojrzewalni\u0105 banan\u00f3w. Przewo\u017cone na statku banany by\u0142y transportowane w tzw. kontrolowanej atmosferze, kt\u00f3ra spowolnia\u0142a ich aktywno\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105. Po roz\u0142adunku banany zostaj\u0105 \u201erozbudzone \u015bwie\u017cym powietrzem\u201d, zwi\u0119ksza si\u0119 ich aktywno\u015b\u0107 \u017cyciowa, ilo\u015b\u0107 wydzielanego przez nie ciep\u0142a i szybko redukuje si\u0119 posiadane przez nie \u201ezielone \u017cycie\u201d (czas do rozpocz\u0119cia procesu samo dojrzewania).<\/p>\n Troch\u0119 bardziej odporne na przechowywanie banan\u00f3w poza \u0142adowni\u0105 okr\u0119tow\u0105 czy kontenerem s\u0105 banany pakowane w worki typu \u201ebanavac\u201d \u2013 grub\u0105 foli\u0119 ograniczaj\u0105c\u0105 przep\u0142yw przez ni\u0105 tlenui dwutlenku w\u0119gla. Wad\u0105 tego sposobu pakowania jest jednak konieczno\u015b\u0107 rozcinania work\u00f3w przed rozpocz\u0119ciem procesu dojrzewania i wysychanie banan\u00f3w po\u0142o\u017conych blisko rozci\u0119tych miejsc.<\/p>\n Te niekorzystne warunki przechowywania banan\u00f3w poza \u0142adowni\u0105 czy kontenerem powinny trwa\u0107 mo\u017cliwie kr\u00f3tko. Na og\u00f3\u0142 samochody ch\u0142odnie zabieraj\u0105 banany bezpo\u015brednio w czasie trwania roz\u0142adunku statku. Tak, \u017ce praktycznie po kilku godzinach transportu s\u0105 one prze\u0142adowywane do kom\u00f3r dojrzewalni banan\u00f3w a tam realizowany jest ju\u017c proces ch\u0142odzenia ci\u015bnieniowego \u2013 przedmuch powietrza przez kartony z\u00a0 bananami.<\/p>\n Gorzej jest, gdy banany ze statku trafiaj\u0105 do portowej Klimy gdzie musz\u0105 czeka\u0107 na transport do dojrzewalni. Bywa, \u017ce samochody ch\u0142odnie z daleko odleg\u0142ych dojrzewalni sp\u00f3\u017aniaj\u0105 si\u0119 kilka dni, p\u00f3\u017aniej z bananami jad\u0105 w d\u0142ug\u0105 drog\u0119 powrotn\u0105, kt\u00f3ra te\u017c bywa przerywana obowi\u0105zkowymi postojami wypoczynkowymi i odprawami przy przekraczaniu granic. Wysoka temperatura banana to szybka utrata resztek zielonego \u017cycia i rozpocz\u0119cie procesu samo dojrzewania w wysokich temperaturach bez \u017cadnej kontroli. Takie samo dojrzewanie powoduje, \u017ce banany dojrzewaj\u0105 z r\u00f3\u017cn\u0105 szybko\u015bci\u0105 w zale\u017cno\u015bci od ich wieku biologicznego. W przypadkach ekstremalnych przy d\u0142ugotrwa\u0142ym przechowywaniu spaletyzowanych banan\u00f3w bez ci\u015bnieniowego ch\u0142odzenia, banany na skutek samo podgrzewu zaczynaj\u0105 wydziela\u0107 tak du\u017co ciep\u0142a, \u017ce aby go si\u0119 pozby\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105 swoj\u0105 powierzchni\u0119 wymiany ciep\u0142a z otoczeniem i p\u0119kaj\u0105. W takim stanie banan nie przedstawia ju\u017c \u017cadnej warto\u015bci handlowej i nadaje si\u0119 tylko do utylizacji. Takie sytuacje zdarzaj\u0105 si\u0119 gdy banany s\u0105 dostarczane na daleko odleg\u0142a rynki np. Europy wschodniej (Ukraina, Rosja).<\/p>\n Na koniec nale\u017cy doda\u0107, \u017ce banan kt\u00f3ry do nas dociera to banan delikatesowy czasami nazywany deserowy, stanowi on oko\u0142o 15% \u015bwiatowej produkcji banan\u00f3w. W krajach, gdzie rosn\u0105 banany uprawia si\u0119 inne ich odmiany niedeserowe. Odmiany te nazywane plantains s\u0105 sk\u0142adnikiem wielu codziennych lokalnych potraw.<\/p>\n *\u00a0\u00a0 zdj\u0119cia z materia\u0142\u00f3w reklamowych firmy Chiquita.<\/p>\n Literatura:<\/p>\n [1]\u00a0 F. Adamicki, Z. Czerko –\u00a0 Przechowalnictwo warzyw i ziemniaka, Pozna\u0144 2002.<\/p>\n Autor:<\/p>\n dr in\u017c. Grzegorz MIZERA<\/p>\n Instytut Maszyn Przep\u0142ywowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk w Gda\u0144sku.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tyle s\u0142o\u0144ca nie zawiera chyba \u017caden owoc. Dlatego tak bardzo lubi\u0105 go mieszka\u0144cy p\u00f3\u0142nocnej zimnej Szwecji. Statystyczny Szwed zjada ich najwi\u0119cej w Europie bo prawie 18 kg rocznie, czyli praktycznie ca\u0142y karton. Ale nie tylko pi\u0119kny wygl\u0105d tego tropikalnego owocu jest atrakcyjny. Banan to bomba witaminowa i mineralna. Praktycznie brak t\u0142uszczu, du\u017ca ilo\u015b\u0107 energii po\u0142\u0105czona … Czytaj dalej Cz\u0119\u015b\u0107 I: Zielony banan \u2013 technologia i technika pozbiorowa, transport z tropik\u00f3w<\/span> <\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nW zwi\u0105zku z tym tylko te banany s\u0105 och\u0142adzane, kt\u00f3re przylegaj\u0105 do \u015bcian\u00a0 \u201ezewn\u0119trznych\u201d palet. Banany znajduj\u0105ce si\u0119 w centrum palety praktycznie nie s\u0105 ch\u0142odzone. Fakt ten powoduje, \u017ce ciep\u0142o produkowane przez te banany (w wyniku zachodz\u0105cych w nich proces\u00f3w \u017cyciowych) nie jest odbierane przez ch\u0142odz\u0105ce powietrze. Powoduje to, \u017ce nast\u0119puje \u201esamo podgrzewanie\u201d banan\u00f3w tych znajduj\u0105cych si\u0119 wewn\u0105trz palety. Wy\u017csza ich temperatura wp\u0142ywa na intensyfikacj\u0119 proces\u00f3w \u017cyciowych a to jeszcze bardziej wp\u0142ywa na wydzielanie przez nie ciep\u0142a.<\/p>\n